Data publikacji: 7 lipca 2021

Koło zamachowe – zasada działania

Charakterystycznym elementem dla układu napędu są koła zamachowe. W dobie obecnej znane są dwa podstawowe rozwiązania. Sztywne koło zamachowe i koła dwumasowe. Każde z nich ma swoje zalety i wady. W niektórych modelach samochodów kierowcy podczas wymiany sprzęgła mogą nawet wybrać, które z kół chcą zastosować. Wybór nie jest jednak oczywisty.

Sztywne koło zamachowe, a koło dwumasowe – różnice

Koło zamachowe jednomasowe jest starszym rozwiązaniem, które cechuje wyjątkowa trwałość. Współpracuje bezpośrednio ze skrzynią biegów, przenosząc na nią moment obrotowy z silnika. Dzięki systemowi sprężyn i tłumików, ukulturalnia ono pracę jednostki napędowej równomiernie rozkładając drgania. W wypadku omawianego koła zamachowego istnieje pojedyncza tarcza sprzęgła z wmontowanymi sprężynami lub tulejami, które tłumią drgania. Zwykle stalowa lub żeliwna konstrukcja i prosta budowa sprzyja wysokiej żywotności koła jednomasowego.

Dwumasowe koło było odpowiedzią na potrzeby rozwijającego się rynku motoryzacyjnego. Wysoki moment obrotowy, charakterystyczny pierwotnie dla silników Diesla, spowodował, że znana do tej pory konstrukcja stała się niewystarczająca. W celu zniwelowania drgań skrętnych, wibracji i hałasu, a także skuteczniejszego przeniesienia momentu obrotowego na skrzynię biegów stworzono element składający się nie z jednej, a z dwóch mas.

Masa pierwotna i wtórna w dwumasie

Masa pierwotna służy do równomiernego rozłożenia drgań i przeniesienia momentu obrotowego na dalszą część układu napędowego. Jest połączona bezpośrednio z wałem korbowym. Na jej budowę składają się:

sprężyny łokowe
łożysko ślizgowe
tarcza zbierakowa
pokrywa
wieniec zębaty służący do rozruchu silnika.

Masa wtórna jest przedłużeniem układu. Z masą pierwotną jest połączona poprzez obrotowe łożysko pozwalające masom wychylać się względem siebie. Jej główne zadanie to przekazanie momentu obrotowego do skrzyni biegów.

Wady i zalety poszczególnych rozwiązań

Sztywne koło zamachowe nie może być stosowane w samochodach o bardzo wysokim momencie obrotowym. Dlatego mówiąc o tym rozwiązaniu myślimy o pojazdach jeszcze dopuszczonych do użytku, w których takie koło znalazło się oryginalnie lub w skutek eksploatacji nastąpiła konieczność wymiany koła dwumasowego na zestaw wykorzystujący jednomasę i jest to technicznie możliwe oraz bezpieczne. W takim wypadku plusem będzie:

niska cena zakupu elementów
wysoka trwałość.

Do minusów należy jednak zaliczyć:

mniejszy komfort jazdy
nieco wyższe zużycie paliwa
trochę większa siła potrzebna podczas zmiany biegów.

Z kolei montowane aktualnie wszędzie koło dwumasowe oznacza dla użytkownika:

wysoką kulturę jazdy i pracy silnika
mniejsze zużycie paliwa, możliwość jazdy na niskich obrotach silnika
duże koszty związane z okresowymi wymianami części (średnio co 250-300 tys. km).

Dwumasa jest przystosowana do zniesienia potężnych przeciążeń, jednak agresywna jazda zmniejsza jej żywotność.

Alternatywą w pojazdach o mniejszym momencie obrotowym może być zastosowanie zestawów mających na celu zastąpienie dwumasowe koło jednomasowym kołem zamachowym. Jest to sprawdzony i ekonomiczny wariant. W samochodach o dużej mocy i małej pojemności silnika, może to być jednak niewykonalne. W takiej sytuacji w celu zmniejszenia kosztów należy zminimalizować zużycie eksploatacyjne koła.

Kup koło zamachowe do swojego samochodu w sklepie sprzegla24.pl

Jak oszczędzać dwumasę?

Specjaliści polecają kilka rzeczy, mających wpływ na wolniejszą eksploatację koła zamachowego. Wymieniają między innymi:

minimalizację drgań wywoływanych przez pracę silnika poprzez zadbanie o jego stan techniczny. W szczególności poprzez przegląd poduszek oraz zwrócenie uwagi na świece żarowe/układ zapłonowy
rozsądne działanie w przypadku tuningowania pojazdu
możliwie płynne ruszanie i spokojne odpuszczanie sprzęgła
przyspieszanie z niższego biegu w obrotach gwarantujących pracę turbosprężarki.

Biorąc pod uwagę ciągły rozwój motoryzacji, można spodziewać się, że wkrótce będziemy wykorzystywać jedynie koło dwumasowe. Mając możliwość przejechać na jednym komponencie 100 tys km więcej, a więc prawie 1/3 dystansu dłużej, warto skorzystać z tej możliwości. Nowa technologia nie będzie wtedy takim obciążeniem dla kieszeni.