Ponowne uruchomienie programu „Ceny Paliwa Niżej” zmienia nie tylko ceny widoczne na pylonach stacji, lecz również sposób, w jaki powinny być kontrolowane faktury wystawiane użytkownikom kart paliwowych. Szczególnych wątpliwości dostarczają procentowe opłaty serwisowe, które po doliczeniu do ceny paliwa mogą prowadzić do przekroczenia ustawowego limitu.
Od 17 sierpnia 2026 roku ponownie obowiązuje rządowy pakiet CPN, obejmujący obniżoną stawkę VAT oraz mechanizm maksymalnej ceny detalicznej paliw. Z punktu widzenia przedsiębiorstw transportowych szczególnie istotny jest drugi z tych instrumentów.
Przewoźnik korzystający z karty paliwowej często nie płaci ceny widocznej na stacji. Ostateczne rozliczenie może opierać się na cenie katalogowej operatora, cenie stacyjnej pomniejszonej o rabat, indeksie hurtowym albo cenie powiększonej o prowizję. Dlatego kontrola zgodności z limitem nie powinna kończyć się przy dystrybutorze – musi obejmować także końcowe rozliczenie transakcji.
Cena maksymalna jest wiążącym limitem sprzedaży
Podstawę prawną mechanizmu stanowi art. 34a ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego. Zgodnie z tym przepisem podmioty dokonujące sprzedaży paliwa są zobowiązane do stosowania ceny sprzedaży nieprzekraczającej ceny maksymalnej. Zakazane jest również oferowanie paliwa po cenie wyższej od ogłoszonego limitu.
Cena maksymalna ustalana jest na podstawie:
Minister Energii ogłasza ceny brutto za litr poszczególnych rodzajów paliwa w Monitorze Polskim. Nowy limit obowiązuje od następnego dnia po jego ogłoszeniu. W przypadku weekendów i dni wolnych stosowana jest cena ogłoszona w ostatnim dniu roboczym, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.
Cena maksymalna nie jest zatem ceną rekomendowaną ani średnią wartością rynkową. Stanowi prawnie wiążącą górną granicę ceny sprzedaży paliwa. Szczegółowe zasady zawiera ustawa z 27 marca 2026 roku, Dz.U. 2026 poz. 415. Informacje dotyczące programu publikuje również Ministerstwo Energii.
Karta paliwowa nie zawsze jest wyłącznie środkiem płatniczym
Ocena rozliczeń kartowych wymaga ustalenia, jaką rolę pełni operator karty. Na rynku funkcjonują co najmniej dwa podstawowe modele. W pierwszym operator kupuje paliwo od stacji, a następnie odsprzedaje je klientowi flotowemu. Faktura wystawiana przewoźnikowi dokumentuje wówczas sprzedaż paliwa przez operatora.
W drugim modelu sprzedawcą paliwa pozostaje stacja, natomiast operator karty zapewnia jedynie usługę płatniczą, finansowanie, administrację transakcjami lub dostęp do sieci akceptacji.
Rozróżnienie to jest istotne dla ustalenia odpowiedzialności za przestrzeganie ceny maksymalnej. Przepisy nie wprowadzają jednak ogólnego wyłączenia dla transakcji bezgotówkowych, klientów biznesowych ani kart paliwowych. Jeżeli podmiot występuje jako sprzedawca lub odsprzedawca paliwa, powinien więc przeanalizować, czy stosowana przez niego cena jest zgodna z limitem.
O zgodności nie decyduje nazwa pozycji na fakturze
Największe wątpliwości dotyczą sytuacji, w której operator wykazuje cenę paliwa zgodną z limitem, a następnie dolicza procentową prowizję, marżę transakcyjną albo opłatę serwisową. Samo wyodrębnienie opłaty na fakturze nie przesądza jeszcze, że znajduje się ona poza ceną paliwa. Kluczowe znaczenie ma jej rzeczywisty charakter ekonomiczny.
Jeżeli opłata:
istnieje istotne ryzyko uznania jej za część wynagrodzenia należnego z tytułu sprzedaży paliwa. W takim przypadku dla oceny zgodności z limitem należałoby brać pod uwagę nie tylko pozycję „olej napędowy”, ale całkowitą kwotę, którą klient musi zapłacić w związku z zakupem paliwa.
Jak ocenić prowizję serwisową w wysokości 1%?
Przyjmijmy, że maksymalna cena oleju napędowego wynosi 7,37 zł brutto za litr. Operator rozlicza paliwo po 7,363 zł/l, a następnie dolicza prowizję serwisową w wysokości 1%.
Kalkulacja wygląda następująco:
Ostateczny koszt wynosi więc około 7,437 zł/l, czyli jest wyższy od przyjętego limitu o około 6,7 grosza na litrze. Przy zakupie 1 000 litrów oznaczałoby to obciążenie wyższe od maksymalnej wartości o 66,63 zł. Przy miesięcznym wolumenie 100 000 litrów różnica wzrosłaby do 6 663 zł.
Jeżeli operator zamierza naliczać prowizję w wysokości 1%, cena bazowa musi pozostawiać odpowiednią przestrzeń do jej doliczenia. Przy limicie 7,37 zł/l maksymalna cena wyjściowa wynosiłaby:
7,37 zł ÷ 1,01 = 7,2970 zł/l brutto.
Dopiero po doliczeniu 1% całkowita kwota osiągnęłaby dokładnie 7,37 zł/l.
Kiedy opłata może pozostać poza ceną paliwa?
Odmiennie można oceniać opłaty za usługi, które są rzeczywiście niezależne od zakupu paliwa. Przykładem może być:
Za odrębnym charakterem opłaty przemawia przede wszystkim to, że nie jest ona ustalana procentowo od wartości paliwa i może zostać naliczona również w miesiącu, w którym klient nie wykonał żadnej transakcji paliwowej.
Nie można jednak przyjąć, że każda pozycja nazwana „opłatą serwisową” automatycznie znajduje się poza limitem. Przy ewentualnej kontroli znaczenie może mieć faktyczny mechanizm rozliczenia, a nie wyłącznie terminologia zastosowana w umowie lub na fakturze.
Przepisy wymagają doprecyzowania dla rynku kart flotowych
Obowiązujące regulacje jednoznacznie nakładają obowiązek stosowania ceny maksymalnej na podmioty sprzedające paliwo. Nie rozstrzygają jednak szczegółowo wszystkich modeli występujących na rynku kart paliwowych.
Brakuje oficjalnego stanowiska odnoszącego się wprost do:
Do czasu wydania jednoznacznych wyjaśnień najbezpieczniejsze podejście polega na traktowaniu wszystkich obowiązkowych opłat bezpośrednio związanych z wartością tankowania jako elementów wymagających uwzględnienia przy kontroli ceny maksymalnej.
Odpowiedzialność za przekroczenie limitu
Niestosowanie ceny maksymalnej lub oferowanie paliwa po cenie wyższej od obowiązującego limitu może skutkować administracyjną karą pieniężną do 1 mln zł. Maksymalny wymiar kary nie oznacza, że każde naruszenie zostanie ukarane kwotą miliona złotych. Skala potencjalnej odpowiedzialności pokazuje jednak, że nie jest to wyłącznie problem techniczny lub księgowy.
Kontrolę przestrzegania przepisów prowadzi Krajowa Administracja Skarbowa, natomiast karę wymierza właściwy naczelnik urzędu celno-skarbowego.
Co powinny zrobić firmy transportowe?
Przedsiębiorstwa korzystające z kart paliwowych powinny kontrolować nie tylko deklarowany rabat, lecz przede wszystkim efektywną cenę brutto za litr.
W praktyce warto:
Szczególnej kontroli wymagają formuły cenowe określone jako „cena stacji plus prowizja”, „cena detaliczna plus 1%” albo „cena katalogowa wraz z opłatą transakcyjną”. Jeżeli cena bazowa jest zbliżona do limitu, nawet niewielki narzut może doprowadzić do jego przekroczenia.
Cena końcowa ważniejsza niż deklarowany rabat
Program CPN zmienia sposób, w jaki firmy transportowe powinny oceniać oferty kart paliwowych. W okresie obowiązywania ceny maksymalnej sama wysokość rabatu nie daje pełnej informacji o rzeczywistym koszcie tankowania.
Kluczowe znaczenie ma końcowa kwota przypisana do zakupionego paliwa. Jeżeli obowiązkowa prowizja procentowa stanowi element rozliczenia konkretnej transakcji, najbezpieczniejszym podejściem jest przyjęcie, że cena paliwa wraz z tą prowizją nie powinna przekraczać limitu obowiązującego w dniu tankowania.
Stała opłata za rzeczywiście odrębną usługę może podlegać innej ocenie. Samo przeniesienie części marży do pozycji nazwanej „opłatą serwisową” nie powinno być jednak traktowane jako wystarczające do wyłączenia jej spod ograniczeń dotyczących maksymalnej ceny paliwa.
Dla przewoźników oznacza to konieczność kontroli całego mechanizmu cenowego – od ceny stacyjnej, przez rabaty i prowizje, aż po wartość wykazaną na fakturze. W przypadku kart paliwowych to właśnie sposób skonstruowania końcowego rozliczenia może zdecydować o zgodności transakcji z przepisami.
Autor: Mariusz Derdziak
Andamur, Business Partner Poland
Materiał ma charakter eksperckiej analizy rynkowej i nie stanowi indywidualnej opinii prawnej. Ocena konkretnego modelu rozliczeń wymaga analizy umowy oraz ustalenia roli stacji i operatora karty w łańcuchu sprzedaży paliwa.
Brak kierowców zawodowych coraz mocniej ogranicza możliwości działania polskich firm transportowych. Pojazdy stoją, przewozy nie są realizowane, przedsiębiorcy ponoszą koszty [...]
Eurostat opublikował dane dotyczące drogowego transportu towarowego w Unii Europejskiej za 2025 rok. Wynika z nich, że praca przewozowa w [...]
Miłośnicy samochodów ciężarowych, kierowcy i przedstawiciele branży transportowej spotkali się podczas tegorocznej edycji Truck Show Podlasie. W gronie partnerów wydarzenia [...]
Plany wprowadzenia opłaty dla ciężarówek w Burgenlandzie wywołały dyskusję w całej Austrii. Austriacki Związek Spedycji i Logistyki (ZV) ostrzega, że [...]
Rhenus Delivery Services zwiększa liczbę pojazdów elektrycznych wykorzystywanych w projekcie realizowanym dla jednego z kluczowych klientów. Firma wzbogaciła swoją flotę [...]
Połączenie listu przewozowego i kwitu paletowego w jeden cyfrowy proces, obsługa wielu odbiorców w ramach jednego transportu oraz automatyczne generowanie [...]
Jak wynika z raportu Związku Dealerów Samochodów oraz PZPM lipiec 2026 roku przyniósł kolejne dodatnie wyniki rejestracji samochodów dostawczych i [...]
Polska nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażająca dyrektywę NIS2, weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Od 7 maja [...]
Girteka, największy europejski przewoźnik drogowy, od lat rozwija model współpracy oparty na partnerstwie z tysiącami mniejszych firm transportowych. Nowo uruchomiona [...]
Unijne rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) przynosi największe zmiany na rynku opakowań od dekad. Weszło w życie 11 [...]
Minister infrastruktury powołał Zespół do spraw przygotowania podstaw systemu elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego (eFTI). Jego zadaniem będzie przygotowanie rozwiązań [...]
W Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej rozpoczął się drugi etap wdrażania systemu nawigacyjnych plomb. W transporcie drogowym obowiązek śledzenia objął zasadniczo wszystkie [...]
Masz pytania dotyczące branży? Nurtuje Cię jakiś temat? Masz ciekawego newsa, lub pomysł na artykuł? Chciałbyś pojawić się na łamach TRUCK Biznes? Napisz do nas a my skontaktujemy się z Tobą!
