W Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej rozpoczął się drugi etap wdrażania systemu nawigacyjnych plomb. W transporcie drogowym obowiązek śledzenia objął zasadniczo wszystkie towary przewożone w procedurze tranzytu celnego, z wyjątkami określonymi przez Eurazjatycką Komisję Gospodarczą. Dla przewoźników z Polski oznacza to kolejne wymagania przy przejazdach przez Białoruś i dalej do Rosji lub innych państw EAEU.
Szeroki zakres monitoringu
Drugi etap stosowania systemu nawigacyjnych plomb rozpoczął się 31 lipca 2026 roku. W przypadku transportu drogowego obowiązek śledzenia objął wszystkie kategorie towarów przewożonych w ramach procedury tranzytu celnego, z wyjątkiem towarów, kategorii towarów oraz przypadków i warunków wskazanych przez EEC. Podstawą jest decyzja Rady EEC nr 71 z 9 lipca 2026 roku, która zastąpiła wcześniejszą decyzję nr 147 z 2023 roku.
Mechanizm dotyczy przede wszystkim przewozów odbywających się przez terytoria co najmniej dwóch państw EAEU. Przepisy obejmują jednak również określone przewozy rozpoczynające się poza terytorium EAEU i kończące się poza nim, a także transporty rozpoczynające się poza Unią i kończące w jednym z jej państw.
Dla polskich przewoźników szczególne znaczenie ma trasa przez Białoruś do Rosji. W takim przypadku transport jest objęty systemem EAEU. Jednocześnie Białoruś posiada własne przepisy dotyczące nawigacyjnych plomb. Od kilku lat wymagają one stosowania urządzeń m.in. przy wwozie towarów samochodami z Polski, Litwy i Łotwy. Oznacza to, że również przewóz z Polski zakończony w Białorusi może podlegać obowiązkowi plomby na podstawie przepisów krajowych tego państwa.
TIR nie oznacza automatycznego zwolnienia
Zmienił się także katalog wyjątków od stosowania nawigacyjnych plomb. Decyzja Rady EEC nr 71 z 9 lipca 2026 roku zastąpiła wcześniejszą decyzję nr 147. W praktyce oznacza to, że przewoźnicy nie powinni zakładać, iż zastosowanie karnetu TIR samo w sobie automatycznie zwalnia ich z obowiązku użycia elektronicznej plomby. Wcześniejsze przepisy przewidywały wyjątek dla przewozów wykonywanych pod osłoną karnetu TIR, ale z istotnymi ograniczeniami, w szczególności dotyczącymi Białorusi.
Nowe przepisy przewidują natomiast inne wyłączenia. Jedno z nich dotyczy przewozów, w których na całej trasie zarówno deklarantem, jak i przewoźnikiem jest upoważniony przedsiębiorca gospodarczy, a pojazd jest zarejestrowany w państwie EAEU. To rozwiązanie obowiązuje do 31 grudnia 2027 roku.
Za organizację systemu odpowiadają krajowi operatorzy. W Rosji jest to Centrum Rozwoju Platform Cyfrowych, natomiast w Białorusi funkcję tę pełni RUP „BelTamożService”. Przewoźnik musi wcześniej zarejestrować się w systemie operatora, utworzyć przewóz i przejść procedurę związaną z aktywacją oraz późniejszym zdjęciem urządzenia.
Zdarzenia niestandardowe
Elektroniczna plomba wykorzystuje technologie nawigacji satelitarnej i przekazuje informacje dotyczące monitorowanego transportu. System rejestruje m.in. położenie pojazdu, prędkość, stan baterii oraz zdarzenia związane z naruszeniem plomby. Za sytuację niestandardową uznawane jest m.in. odchylenie od wyznaczonej trasy o ponad 50 km, spadek poziomu baterii poniżej 15 proc. oraz brak przekazywania danych przez dwa kolejne okresy komunikacji.
Według danych przedstawionych przez Eurazjatycką Komisję Gospodarczą do końca maja 2026 roku z wykorzystaniem elektronicznych plomb zrealizowano już ponad 40 tys. przewozów. Według EEC czas prowadzenia kontroli celnej skrócił się dzięki systemowi o 15–20 proc.
Zwiększenie kosztów przewozu
Dla administracji oznacza to możliwość bieżącego monitorowania transportu i szybszego reagowania na nieprawidłowości. Dla przewoźników dochodzą natomiast koszty korzystania z usług operatorów, konieczność wcześniejszej rejestracji i przekazywania danych oraz dodatkowe procedury związane z założeniem i zdjęciem urządzenia. Według rosyjskiego operatora w początkowym okresie stosowanie nawigacyjnych plomb zwiększało średni koszt przewozu o około 2–4 proc.
Dla firm z UE oznacza to przede wszystkim konieczność dokładnego sprawdzania wymogów przed wjazdem do EAEU. Szczególne znaczenie ma to na trasach przez Białoruś do Rosji, gdzie unijni przewoźnicy mogą zetknąć się jednocześnie z wymogami wynikającymi z przepisów EAEU oraz z dodatkowymi regulacjami krajowymi Białorusi.
Przewoźnicy z Serbii, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry oraz Macedonii Północnej zapowiadają od 14 września 2026 r. skoordynowane protesty na przejściach [...]
Związek Pracodawców ,, Transport i Logistyka Polska’’ sprzeciwia się rozwiązaniom zawartym w projekcie ustawy UD263. Organizacja wskazuje, że proponowane przepisy [...]
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podpisała dwie kolejne umowy o dofinansowanie inwestycji drogowych z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, [...]
Przypominamy: od 1 września 2026 roku na Słowacji obowiązują zmienione przepisy ruchu drogowego. Dla przewoźników wykonujących transport ciężki szczególne znaczenie [...]
Holandia jest coraz bliżej uruchomienia testów 32-metrowych zestawów złożonych z ciągnika i dwóch pełnowymiarowych naczep. Pierwsze pojazdy mają wkrótce wyjechać [...]
W II kwartale 2026 r. europejski rynek transportu drogowego zderzył się ze skokowym wzrostem stawek. Najnowszy raport IRU, Upply i [...]
Od 1 września 2026 roku w Bawarii zaczną obowiązywać zreformowane zasady wydawania zezwoleń na przewozy wielkogabarytowe i ciężkie (GST). Nowe [...]
Rumunia wprowadziła właśnie przepisy ograniczające możliwość angażowania kierowców zawodowych w załadunek i rozładunek towarów. Nowe regulacje obowiązują od 24 lipca [...]
Deficyt kadr w drogowym transporcie towarowym coraz mniej zależy od koniunktury gospodarczej. Z najnowszego raportu Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego (IRU) [...]
Holenderski system opłat drogowych dla ciężarówek dopiero wystartował, a przewoźnicy już muszą przygotować się na kolejną zmianę. Od 1 stycznia [...]
Władze Tyrolu ogłosiły oficjalny kalendarz dozowania ruchu ciężarowego na przejściu granicznym Kufstein-Kiefersfelden na pierwszy kwartał 2027 roku. Przewoźnicy obsługujący trasy [...]
Ministerstwo Infrastruktury proponuje zmianę zasad nakładania kar za wykroczenia ujawnione przez fotoradary i odcinkowy pomiar prędkości. W przypadku firm transportowych [...]
Masz pytania dotyczące branży? Nurtuje Cię jakiś temat? Masz ciekawego newsa, lub pomysł na artykuł? Chciałbyś pojawić się na łamach TRUCK Biznes? Napisz do nas a my skontaktujemy się z Tobą!
