Sektor transportu związany z przewozem odpadów stoi u progu jednej z największych zmian regulacyjnych ostatnich lat. Nowe przepisy wynikające z Rozporządzenia (UE) 2024/1157 związame z cyfrową obsługą dokumentacji w systemie DIWASS zaczną obowiązywać od 21 maja 2026 r. Oznacza to koniec papierowego obiegu dokumentów w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Dla firm transportowych i logistycznych to nie zapowiedź zmian, lecz twardy termin wdrożeniowy. Eksperci podkreślają, że luty jest ostatnim dzwonkiem na rozpoczęcie przygotowań operacyjnych i IT.
Cyfrowe serce europejskiego obrotu odpadami
Nowe unijne przepisy dotyczące przemieszczania odpadów – WSR (Waste Shipment Regulation) – zostały przyjęte w ramach prac prowadzonych przez Komisję Europejską i opublikowane jako Rozporządzenie (UE) 2024/1157. Regulacja zastępuje wcześniejsze ramy prawne i wprowadza obowiązkową cyfryzację procedur notyfikacji oraz dokumentowania transportów odpadów w obrocie międzynarodowym.
Kluczowym elementem reformy jest system DIWASS (Digital Waste Shipment System / Digital Integrated Waste Shipment System) – centralna, ogólnoeuropejska platforma informatyczna typu „single window”, służąca do obsługi zgłoszeń i dokumentacji dotyczącej transgranicznego przemieszczania odpadów. System ma zapewnić jednolity standard wymiany danych między uczestnikami rynku a organami administracji we wszystkich państwach członkowskich.
Celem DIWASS jest pełna digitalizacja procesów, które do tej pory w dużej mierze opierały się na dokumentacji papierowej. W praktyce dla menedżerów logistyki oznacza to odejście od fizycznych formularzy – w tym od szeroko stosowanego Dokumentu Informacyjnego (Annex VII) – na rzecz dokumentów prowadzonych i zatwierdzanych elektronicznie. Dane o przesyłkach będą dostępne dla właściwych organów poprzez wspólną platformę, co ma zwiększyć przejrzystość rynku, usprawnić kontrole oraz ograniczyć nielegalny obrót odpadami.
Zgodnie z harmonogramem wdrożeniowym regulacja obowiązuje formalnie od 2024 r., natomiast obowiązkowe stosowanie systemu DIWASS jako kanału elektronicznej wymiany dokumentów ma rozpocząć się 21 maja 2026 r.
Szerokie grono interesariuszy – kto musi się przygotować?
DIWASS nie będzie opcjonalnym narzędziem administracyjnym, lecz elementem obowiązkowej infrastruktury regulacyjnej. Zmiana modelu operacyjnego obejmie cały łańcuch transgranicznego transportu odpadów. Korzystanie z systemu będzie wymagane od podmiotów zgłaszających transport (notifierów), przewoźników i spedytorów, organizatorów transportu, odbiorców odpadów oraz instalacji przetwarzania, które będą musiały elektronicznie potwierdzać odbiór i zagospodarowanie ładunku. Użytkownikami systemu będą również organy kontrolne w państwach UE.
Z perspektywy firmy transportowej gotowość do pracy w DIWASS stanie się warunkiem realizacji międzynarodowych zleceń odpadowych. Brak zdolności do cyfrowej obsługi zgłoszeń i dokumentów może skutkować wstrzymaniem operacji oraz sankcjami administracyjnymi określanymi w przepisach krajowych wdrażających regulację.
Eksperci branżowi oraz dostawcy systemów do obsługi notyfikacji wskazują, że luty to ostatni moment na rozpoczęcie przygotowań projektów wdrożeniowych, jeśli organizacje chcą bezpiecznie zdążyć z integracją, testami i szkoleniami przed datą obowiązkowego stosowania systemu.
Integracja przez API i nowe wyzwania compliance
Dla dużych operatorów TSL oraz firm korzystających z własnych systemów TMS i ERP kluczowym zagadnieniem jest integracja techniczna z DIWASS. Przy większej skali operacji ręczne wprowadzanie danych do portalu unijnego będzie nieefektywne i obarczone wysokim ryzykiem błędów. Model docelowy zakłada interoperacyjność oraz możliwość integracji poprzez API, co w praktyce oznacza konieczność przeprowadzenia analizy architektury systemów wewnętrznych, przygotowania mapowania danych między systemami, wdrożenia mechanizmów kontroli jakości danych wejściowych oraz wykonania testów komunikacji pomiędzy systemami firmowymi a platformą unijną.
Wdrożenie DIWASS jest także dobrym momentem na rewizję procedur compliance i obiegu informacji w organizacji. Firmy powinny jasno zdefiniować odpowiedzialność za wprowadzanie i zatwierdzanie danych, sposób monitorowania statusów transportów w systemie oraz ścieżki raportowania odchyleń i incydentów. Coraz większego znaczenia nabiera zapewnienie pełnej ścieżki audytowej zmian w dokumentacji elektronicznej. W warunkach rosnących wymogów środowiskowych i raportowania ESG cyfrowy ślad każdego transportu będzie traktowany jako dowód zgodności operacyjnej i rzetelności partnera logistycznego.
Brak kierowców zawodowych coraz mocniej ogranicza możliwości działania polskich firm transportowych. Pojazdy stoją, przewozy nie są realizowane, przedsiębiorcy ponoszą koszty [...]
Niedobór kierowców ciężarówek w Europie przestał być problemem związanym wyłącznie z koniunkturą na rynku transportowym. Najnowszy raport Międzynarodowej Unii Transportu [...]
- Przewagę zdobędą nie firmy, które jako pierwsze kupią narzędzia AI, lecz te, które jako pierwsze nauczą się wykorzystywać je [...]
Komisja Europejska chce przyspieszyć powszechne wdrożenie opłat drogowych powiązanych z emisją CO2. Z jednej strony to narzędzie do szybszej dekarbonizacji [...]
Wraz z postępem prac nad unijnym projektem eFTI4LIVE oraz wdrażaniem aktów wykonawczych do rozporządzenia eFTI europejski sektor TSL wkracza w [...]
Jest takie mądre przysłowie, że „co za dużo, to niezdrowo”. To przysłowie idealnie pasuje do zaburzenia, które wdarło się najpierw [...]
Komisja Europejska przyjęła pakiet dokumentów ułatwiających wdrożenie unijnego rozporządzenia przeciwko wylesianiu (EUDR). Obejmuje on akt delegowany zmieniający zakres produktów objętych [...]
Spór o kluczowy dla europejskiego transportu korytarz alpejski wchodzi w decydującą fazę. Rzecznik generalny TSUE jednoznacznie poparł stanowisko Włoch, uznając [...]
Polska Izba Spedycji i Logistyki (PISiL) zwróciła się do Ministerstwa Infrastruktury o uruchomienie pilotażowego programu Europejskiego Systemu Modułowego (EMS). Organizacja [...]
Od 1 lipca 2026 r. lekkie samochody dostawcze, czyli busy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2, 5 t i do [...]
Wraz z gamą modelową 2026, IVECO wprowadza nową generację pojazdów, zaprojektowanych z myślą o obniżeniu całkowitego kosztu użytkowania (TCO), zwiększeniu [...]
Nie ma wątpliwości, że polska branża transportowa znajduje się dziś pod ogromną presją. Rosnące koszty pracy kierowców, koszty paliwa i [...]
Masz pytania dotyczące branży? Nurtuje Cię jakiś temat? Masz ciekawego newsa, lub pomysł na artykuł? Chciałbyś pojawić się na łamach TRUCK Biznes? Napisz do nas a my skontaktujemy się z Tobą!
