Data publikacji: 28 stycznia 2021

Leasing w czasie pandemii – czyli jak koronawirus wpłynął na branżę leasingową?

Na skutek wprowadzonych obostrzeń w związku z pandemią koronawirusa, rozwój polskich firm wyraźnie spowolnił. Przedsiębiorcy w 2020 roku byli zmuszeni ograniczyć bieżące wydatki i odłożyć na dalszy okres planowane inwestycje. Wielu z nich straciło płynność finansową, co znacząco utrudniło możliwość regulowania w terminie dotychczasowych zobowiązań. W artykule omawiamy dotychczasowy wpływ pandemii na branżę leasingową oraz przedstawiamy widoczne trendy oraz prognozy na kolejne miesiące.

Wyniki branży leasingowej w okresie styczeń-wrzesień 2020

Sytuację dobrze obrazują statystyki opublikowane przez Związek Polskiego Leasingu. Wynika z nich, że w okresie od stycznia do września 2020 roku branża leasingowa udzieliła finansowania o łącznej kwocie 48,5 mld złotych. W stosunku do tego samego okresu w roku poprzednim zanotowano spadek o 15,2%. Jest to i tak znacznie lepszy wynik w porównaniu z pierwszą połową 2020 roku, kiedy dynamika wyniosła -24% r/r. Najboleśniej sektor leasingowy odczuł skutki pandemii w kwietniu, kiedy spadek był szacowany na 50% r/r. W całym drugim kwartale 2020 roku dynamika wyniosła -34,7% r/r. Znaczącą poprawę przyniósł trzeci kwartał, kiedy dynamika była dodatnia i osiągnęła 4% r/r.

Samochody osobowe i dostawcze

Mniejszym zainteresowaniem przedsiębiorców, w porównaniu do 2019 roku, cieszył się leasing samochodów osobowych i dostawczych do 3,5 tony. W pierwszych dziewięciu miesiącach 2020 roku łączna kwota finansowania (leasing i pożyczki) udzielonego przez firmy leasingowe wyniosła w tym segmencie 23,1 mld złotych, co jest wynikiem gorszym o 9,2% r/r. W przypadku samochodów osobowych dynamikę oszacowano na -9,3% r/r, a dostawczych do 3,5 tony -8,8%. Trend ten potwierdzają dane Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego. Wskazują one, że w całym 2020 roku zarejestrowano o 22% mniej (-137 437 sztuk) samochodów osobowych i dostawczych niż w 2019 roku.

Sytuacja związana z finansowaniem pojazdów lekkich z każdym miesiącem poprawiała się – w całym trzecim kwartale dynamika zwiększyła się do 11,9% r/r, a we wrześniu osiągnęła 21,2% r/r. Dla porównania, w pierwszym półroczu 2020 zanotowano wyraźnie ujemną dynamikę -19,6% r/r.

Środki transportu ciężkiego

Znacznie bardziej niż w przypadku pojazdów lekkich spadł popyt na finansowanie środków transportu ciężkiego. Było to niewątpliwie spowodowane zamknięciem granic w związku z pandemią COVID-19, co mocno utrudniło wykonywanie działalności firmom z sektora transportowego (zwłaszcza międzynarodowego) i logistycznego. Łączna kwota finansowania w okresie styczeń-wrzesień 2020 wyniosła 8,1 mld złotych, co oznacza dynamikę na poziomie -39,4% r/r. Była to i tak sytuacja znacznie lepsza niż w pierwszych dwóch kwartałach (dynamika -49,2% r/r).

W okresie od stycznia do września największe spadki zanotowano w przypadku ciągników siodłowych (-43,7% r/r), autobusów (-43% r/r) oraz naczep i przyczep (-39,2%). W trzecim kwartale ujemny trend dotyczący finansowania pojazdów ciężkich uległ znacznemu spowolnieniu i wyniósł -3,6% r/r. Najmniejszym spadkiem finansowania w tym segmencie cechował się leasing samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony, co może mieć związek z relatywnie dobrą sytuacją branży budowlanej w dotychczasowym okresie pandemii.

Maszyny i inne urządzenia

Pomimo trudnej sytuacji epidemiologicznej, branża leasingowa nie zanotowała zbyt dużych spadków dynamiki w przypadku maszyn i innych urządzeń. Łączna kwota finansowania w tym segmencie wyniosła 14,5 mld złotych, co oznacza dynamikę na poziomie -7,2% r/r. Sam leasing maszyn i urządzeń (bez uwzględnienia pożyczek) osiągnął nieco gorszy wynik -13,1% r/r.

Elastyczne rozwiązania stosowane przez firmy leasingowe

Wiele firm leasingowych, w związku z pandemią Covid-19, akceptowało – na wniosek leasingobiorców – rozwiązania umożliwiające kontynuowanie zawartych umów w przypadku czasowego pogorszenia płynności finansowej. Dane Związku Polskiego Leasingu pokazują, że do września 2020 roku aż 170 tysięcy przedsiębiorców (380 tys. zawartych umów leasingu) skorzystało z tzw. wakacji leasingowych. Finansujący godzili się odroczyć spłatę rat leasingowych nawet na okres 6 miesięcy. Proponowali również swoim klientom zmiany w harmonogramie spłaty, wydłużenie umowy leasingu w celu obniżenia miesięcznej raty czy inne rozwiązania, pozwalające dostosować warunki umowy do bieżącej płynności finansowej firmy. Sytuacja każdego leasingobiorcy była rozpatrywana indywidualnie.

Leasingodawcy w okresie pandemii często rezygnowali z pobierania opłat manipulacyjnych, naliczania prowizji czy odsetek w związku ze zmianami warunków umowy. Wprowadzili również szereg zdalnych rozwiązań, np. możliwość zawarcia czy aneksowania umowy bez wychodzenia z domu.

Prognozy na kolejne miesiące

Sytuacja epidemiologiczna jest na tyle dynamiczna, że wszelkie prognozy są obarczone sporym ryzykiem. Eksperci przewidują jednak, że branża leasingowa będzie mogła odbudować swoją pozycję najwcześniej za 5 lat. Kryzys prawdopodobnie najdłużej utrzyma się w przypadku finansowania ciężkich pojazdów dla firm z sektora międzynarodowego transportu. Największy optymizm wiąże się z leasingowaniem pojazdów lekkich oraz maszyn i urządzeń. Można się spodziewać, że w związku z zagrożoną płynnością finansową przedsiębiorstw wzrośnie popyt nad leasing samochodów używanych, w tym poleasingowych.

W kolejnych miesiącach firmy leasingowe będą także zapewne wprowadzać kolejne zdalne rozwiązania w zakresie zawierania i aneksowania umów leasingowych, rozliczania zobowiązań czy obsługi klienta przez doradców.