Autobusy z reflektorami LED

Reflektory LED (LED = Lighting Emitting Diodes - diody elektroluminescencyjne) łączą w sobie pozorne przeciwieństwa - bezpieczeństwo i oszczędność. Są one obecnie dostępne na wyposażeniu opcjonalnym do autobusów turystycznych klasy Premium Setra ComfortClass 500 i TopClass 500 oraz do autobusów miejskich Mercedes-Benz Citaro. Jest to jednocześnie swoista światowa premiera - mamy bowiem do czynienia z pierwszymi modelami autobusów ze zintegrowanymi reflektorami LED.

Widzieć i być widzianym to na drodze rzecz absolutnie konieczna. Dotyczy to w szczególności jazdy w złych warunkach pogodowych i w nocy. Dla kierowców autobusu możliwie jak najlepsze światło i związane z tym bezpieczeństwo nabierają w tym kontekście wyjątkowego znaczenia. To oni przecież są odpowiedzialni za dziesiątki pasażerów, którzy chcą dotrzeć do celu cali i zdrowi.
Jednakże wielu kierowców niechętnie jeździ w ciemności, co ma także swoje obiektywne przyczyny: na przykład według informacji podawanych przez Statystyczny Urząd Federalny mniej więcej co piąty wypadek na drodze z udziałem osób ma miejsce w ciemnościach, a skutki wypadków bywają wówczas dużo poważniejsze. Niemalże 40 % wszystkich wypadków na autostradach z ofiarami śmiertelnymi wydarzyło się w roku 2014 w ciemnościach. Co z tego wynika? Dobre światła i dobra widoczność mogą uratować życie.
Dlatego też dla Setry i Mercedesa maksymalna widoczność, a tym samym maksymalne bezpieczeństwo w nocy są priorytetem. Lampy diodowe są obecnie wyznacznikami nowoczesności w technice oświetleniowej ¬dotyczącej reflektorów. Korzystają na tym zarówno kierowcy jak i przewoźnic,y a także wszyscy inni uczestnicy ruchu. Temperatura barwy światła emitowanego przez reflektory LED odpowiada w przybliżeniu światłu dziennemu, dzięki czemu wzrok kierowcy znacznie wolniej się męczy. W odróżnieniu od innych lamp strumień światła lampy diodowej pozostaje niemalże niezmiennie silny przez cały okres użytkowania urządzenia. Natomiast żywotność lampy LED osiąga wielokrotność tego, co uzyskują lampy halogenowe czy ksenonowe. Obniża to znacząco koszty i zapobiega sytuacjom, w których to po drogach poruszają się „jednookie” i źle widoczne autobusy.
Setra TopClass 500 i ComfortClass 500 oraz Mercedes-Benz Citaro dostępne są teraz w opcji z reflektorami LED. Po raz pierwszy – to znaczy po około 1,5-rocznej fazie konstrukcyjnej – zostały zaprezentowane ubiegłej jesieni na targach Busworld w Kortrijk. Z tym wydarzeniem związana jest światowa premiera - mamy tu bowiem do czynienia z pierwszym przypadkiem zintegrowanych reflektorów LED w konstrukcjach autobusów.
Konstruktorzy obu marek Premium nie sięgają bynajmniej tak po prostu na półki dostawców z gotowymi, tuzinkowymi okrągłymi reflektorami, które później miałby być montowane w masce. Wręcz przeciwnie: lampy diodowe integrowane są z reflektorami istniejących modeli. Dzięki temu zachowane zostaje całkowicie indywidualne oblicze marki i modelu, a forma i funkcja łączą się w doskonałej harmonii. Także i w ciemności Setra i Mercedes-Benz są od razu rozpoznawalne. Istotnym ułatwieniem dla konstruktorów jest tu sprytny modułowy system obu marek. Pomimo różniących się kloszy i obudów reflektorów znajdująca się z tyłu i niewidoczna z zewnątrz konstrukcja i elektronika reflektora w Setrze TopClass 500 i ComfortClass 500, a także w Citaro jest identyczna i mieści się w takiej samej obudowie głównej.
Od zewnątrz tylko znawcy są w stanie odróżnić nowe reflektory LED od dotychczasowych reflektorów ksenonowych, ponieważ z chwilą przejścia z lamp ksenonowych na diodowe niezmienione pozostały zarówno klosz z gładką szybą i odbłyśnik reflektora. Zmienia się jedynie rama wokół lampy. Ponadto można też zrezygnować ze stosowanych dotychczas w reflektorach ksenonowych świateł drogowych, które zastąpione zostają ciemną zaślepką. W nowych lampach mamy do czynienia z reflektorami Bi-ledowymi do światła mijania i światła drogowego w jednej obudowie. Pięć diod generuje światło mijania, a trzy kolejne światło drogowe. Każda z diod posiada własny reflektor. Wydobywające się z nich światło kierowane jest do przodu do soczewki, która analogicznie do technologii lamp ksenonowych kieruje światło na drogę.
Ewidentnym argumentem przemawiającym za stosowaniem reflektorów LED w autobusach jest konstrukcja ich tylnych silniczków. Lampy LED są bardzo czułe na wysokie temperatury, dlatego część tych urządzeń instalowanych w samochodach osobowych wymaga kosztownych rozwiązań umożliwiających ich chłodzenie przy pomocy wentylatorów, aby uchronić je przed ciepłem wytwarzanym przez silnik. W autobusach nie ma takiej konieczności. W tylnych lampach LED autobusów turystycznych Setra TopClass 500 i ComfortClass 500 ochronę przed przegrzaniem zapewniają zarówno izolacja w formie szczeliny powietrznej, jak i podwójne ścianki obudowy lampy.
Już reflektory ksenonowe obniżają wyraźnie zużycie prądu w porównaniu z konwencjonalnymi reflektorami halogenowymi. Pomimo znacznie większej wydajności świetlnej zużycie energii w lampach ksenonowych spada z 70 W na 35 W. Lampy LED pomimo porównywalnej wydajności świetlnej są jeszcze bardziej oszczędne. W lampach bi-ksenonowych generowane jest równocześnie w sposób ciągły światło mijania i światło drogowe - regulacja odbywa się poprzez przesłonę. Dlatego też podczas generowania światła wymagana moc wynosi stale 35 W na reflektor. Do tego dochodzi jeszcze niezbędny sterownik po lewej, jak i po prawej stronie. Razem z nim całkowite zużycie energii wzrasta do 42 W na reflektor.
W reflektorach LED jest tymczasem inaczej. Zużycie energii światła mijania wynosi zaledwie 20 W na lampę. Razem ze światłem drogowym zużycie energii wzrasta co prawda także do 35 W, jednak w związku z tym, że tu światło drogowe generowane jest oddzielnie i wykorzystywane jedynie przez jedną trzecią całego czasu eksploatacji, zużycie energii zmniejsza się w odczuwalnym stopniu. Co prawda nie uzyskuje się tu wielkości przekładających się w sposób istotny na poziom zużycia paliwa, ale dzięki temu akumulatory są mniej obciążane, gdy autobus musi postać przez chwilę z włączonymi światłami i wyłączonym silnikiem. Pełne wyposażenie oświetlenia zewnętrznego w lampy diodowe pozwala zmniejszyć o połowę zapotrzebowanie na energię do oświetlenia.
Nowe lampy LED dostępne są dla Setry ComfortClass 500 i Mercedes-Benz Citaro na wyposażeniu dodatkowym, alternatywnie klienci nadal mogą zamawiać reflektory ksenonowe. W Setrze TopClass 500 reflektory ksenonowe pozostają na razie elementem wyposażenia seryjnego, LEDy oferowane są jako opcja. Ponadto pod marką usług serwisowych OMNIplus przygotowywane są możliwości doposażenia podanych serii pojazdów w nową architekturę elektroniczną. Zaleca się ją przede wszystkim do młodszych autobusów. Wraz z doposażeniem pojazdu w nowe urządzenia zmieniane jest także oprogramowanie, ponieważ w przypadku instalacji lamp diodowych jako oświetlenia głównego przepisy prawa wymagają zamontowania w kokpicie kontrolek informujących o awarii oświetlenia.